Chat with us, powered by LiveChat

Skręcenie stawu skokowego

Wprowadzenie do skręcenia stawu skokowego

Skręcenie stawu skokowego – staw skokowy jest jednym z najbardziej obciążonych stawów, ponieważ przyjmuje ciężar całego ciała. Podczas gdy ruchomość w płaszczyźnie strzałkowej (zgięcie grzbietowe i podeszwowe) jest stosunkowo bezpieczne. Jest wykonywane przez strukturę kości tworzących staw skokowy i jest również ograniczona możliwościami funkcjonalnymi mięśni, ścięgien, więzadeł i torebki stawowej, które są mocnymi strukturami. Natomiast ruchomość w płaszczyźnie czołowej (supinacja i pronacja – odwracanie i nawracanie), jest funkcjonalnie stosunkowo mała i ograniczona, jedynie przez znacznie słabsze struktury, więzadła i torebkę stawową. Dlatego też właśnie w płaszczyźnie czołowej można łatwo przekroczyć granicę normalnego ruchu, który powoduje zwichnięcie, skręcenie lub podkręcenie kostki.

Elastyczność – skręcenie stawu skokowego

Fizjologiczna struktura kostki, w tym elastyczność jej szczególnej struktury, pozwala na pewną mobilność w płaszczyźnie czołowej. Do pewnego stopnia jest to poprawne, jednak szczególnie przy wykonywaniu dużej aktywności fizycznej bardzo łatwo jest przekroczyć limity fizjologiczne. Często dochodzi do deformacji, rozdarcia lub pęknięcia struktur, które chronią kostkę.

Anatomia a skręcenie stawu skokowego

Aby zrozumieć mechanizm skręcenia stawu skokowego, pozwól mi powiedzieć najpierw kilka słów na temat budowy kostki i struktur, które ją chronią, oraz mechanizmu jej funkcjonowania. Staw skokowy górny jest stawem typu zawiasowego i tworzą go trzy kości: piszczelowa, strzałkowa i kość skokowa. Wszystkie te kości są połączone ze skomplikowanym zestawem więzadeł, które utrzymują zwartą strukturę stawu podczas aktywności fizycznej lub spoczynku. Kości od zewnątrz pokryte są torebką stawową, która wydziela ułatwiającą poślizg powierzchni stawowych maź. Całą konstrukcję wzmacniają cztery więzadła, leżące po bokach stawu:
– więzadło skokowo-strzałkowe przednie (ATFL), więzadło skokowo-strzałkowe tylne (PTFL), więzadło piętowo-strzałkowe (CFL).

Od strony wewnętrznej stabilizuje:

– więzadło przyśrodkowe (zwane trójgraniastym, ze względu na trzy składowe części),
*część piszczelowo-łódkowa (pars tibionavicularis), część piszczelowo-piętowa (pars tibiocalcanea), część piszczelowo-skokowa tylna i przednia (pars tibiotalaris posterior y anterior)

Leczenie i cele ogólne w przypadku skręcenia stawu skokowego

Overclocking/Podkręcanie

W takiej sytuacji występuje ból w stawie, lekkie zapalenie, może wystąpić obrzęk, ale nie jest to poważny uraz, a czas trwania przerw w treningu wynosi do 7 dni. Oczywiście wszystko zależy od indywidualnych cech pacjenta. Zaleca się stosunkowo szybki powrót do aktywności fizycznej (treningów). W czasie bólu i niepewności we wznowieniu aktywności fizycznej można stosować na przykład: sztywne tapowanie w celu ochrony kostki lub Kinesio-Taping w celu wsparcia funkcji stabilizowania aparatu mięśniowo-więzadłowego.

Skręcenie/Zwichnięcie

W przypadku skręcenia stawu skokowego leczenie zależy od kilku czynników: wieku pacjenta, poziomu aktywności fizycznej, wielkości
uszkodzenia, powtarzalności obrotów. Bardzo ważne jest, aby w momencie urazu zareagować jak najszybciej. W przypadku bardzo częstych urazów stawu skokowego pierwsza procedura kończy się na zimnym okładzie. Zaraz po urazie kończyny należy unieruchomić staw, np. użyć elastycznego opatrunku uciskowego lub sztywnego bandaża, podnieść nogę i zastosować opatrunek zimny.

Leczenie i cele w sporcie

W przypadku kontuzji sportowych podczas meczu w razie skręcenia stawu skokowego w pierwszym etapie zaleca się opatrunek na kostkę pod wysokim ciśnieniem. Najlepiej bez zdejmowania obuwia. Dopiero po podniesieniu kończyny i wykonaniu bardziej kompletnego bandażowania uciskowego można usunąć buty. Należy wziąć pod uwagę, aby nie opuszczać nóg i niepotrzebnie nie luzować bandaża, ponieważ w 99% w takiej sytuacji powstaje wysięk wewnątrz i okołostawowy. Z drugiej strony prawidłowo założony bandaż uciskowy pozwala na częste unikanie obrzęków i pozwala na szybszy powrót do aktywności fizycznej, ponieważ pozwala uniknąć okresu wchłaniania wysięku.

Musimy pamiętać, że w przypadku sportowców ze skręceniem stawu skokowego poważnym problemem jest zrezygnowanie z każdego dnia treningu, a w przypadku wysokiego poziomu konkurencji ważna jest możliwość udziału we wszystkich zawodach. Dlatego plan leczenia musi być dostosowany z uwzględnieniem wielkości urazu, indywidualnej zdolności sportowca, przyspieszenia powrotu do zdrowia i odbudowy tkanek, możliwych obciążeń treningowych oraz uczuć sportowca. Bardzo często zdarza się, że w przypadku sportowców możliwe jest wprowadzenie niektórych elementów leczenia już w bardzo wczesnym okresie. Jest to ważne, aby uniknąć regresji w treningu, zmniejszenia wydajności mięśni i całego ciała. Ponadto zauważono, że sportowcy, którzy rozpoczęli leczenie, szybko wracają do sprawności, nie tracą dużej wydajności mięśniowej i łatwiej jest odzyskać funkcje stabilizacyjne kostki. Oczywiście w początkowym okresie po skręceniu stawu skokowego zaleca się oszczędzanie i ochronę uszkodzonego stawu. Po 2-3 dniach zachęcamy do spróbowania stopniowego obciążenia ciężarem (oczywiście nie 100%, ale około 25% – 30%) i spowodowania izometrycznego napięcia mięśni.

Fizjoterapeuta i lekarz

Ważne jest, aby fizjoterapeuta, który zajmuje się tym sportowcem codziennie, kontrolował możliwość obciążania stawu podczas ćwiczenia. Najlepszą sytuacją jest taka, w której lekarz sportowy razem z fizjoterapeutą regularnie ma możliwość monitorowania stanu uszkodzonych tkanek i wspólnie na podstawie badań obrazowych i badania fizycznego określają aktualną wielkość obciążeń treningowych. W przypadku postępującej regeneracji tkanek, stopniowo zmniejszającego się bólu stawów podczas ruchu, oraz potwierdza lepszego samopoczucia pacjenta, można stopniowo zwiększać obciążenie treningowe. Celowo nie podałam konkretnego momentu w leczeniu, kiedy powinieneś rozpocząć następne ćwiczenie, ponieważ jak wcześniej zostało opisane, zależy to od wielu indywidualnych
czynników.

Kolejny krok w przypadku skręceniu stawu skokowego

Kolejnym krokiem w leczeniu jest wprowadzenie ćwiczeń wspomaganych, ćwiczeń w odciążeniu, ćwiczeń aktywnych i aktywnych z obciążeniem. W momencie wprowadzenia aktywnych ćwiczeń wprowadzić można jednocześnie ćwiczenia marszowe i przebieżki. W ostatniej fazie rekonwalescencji będą wykonywane ćwiczenia ze zmianą kierunku, sprinty ze stania i nagłe wyhamowania. Jest to również dobry moment na wprowadzenie ćwiczeń, które wyznaczają refleks. Wraz z wprowadzeniem biegów zaleca się stopniowy powrót do normalnego cyklu treningowego. Jednak nawet po powrocie do treningu bardzo ważne jest kontynuowanie leczenia ćwiczeniami kierowanymi na uraz, aby uzyskać maksymalną wydajność torebek i więzadeł.

Bardzo ważną kwestią w przypadku skręcenia stawu skokowego jest kwestia ćwiczeń stabilizacyjnych. Tak więc należy je wprowadzić w leczenie jak najszybciej jest to możliwe. Na miękkiej powierzchni (np.mata), jak również na niestabilnej podstawie (np. BOSU) lub ćwicząc na piłce gimnastycznej, w tym wszelkiego rodzaju nacisk na piłkę. Wbrew pozorom ćwiczenia te można wykonać już w trakcie ćwiczeń w odciążeniu, ale oczywiście wybierając odpowiednią pozycję i siłę nacisku. Bardzo ważne jest jak najszybsze wprowadzenie ćwiczeń stabilizacyjnych i kontynuowanie ich przez cały okres leczenia.

Leczenie podczas skręcenia stawu skokowego

Faza ostra

– Zastosowanie zasady POLICE,
– Podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ)
– Jeśli to konieczne, odciążyć kończynę (kule, buty ortopedyczne).
– „kinetyka krio” – naprzemienne stosowanie chłodzenia i aktywnego ruchu w artykulacji w zakresie ruchu bez bólu w celu zmniejszenia stanu zapalnego i zapobiegania powstawaniu zrostów

Faza podostra

– Mobilizacja tkanek miękkich (STM)
– Kontynuacja aktywnego zgięcia podeszwowego i grzbietowego w stawie,
– Rozciąganie (z wyprostowaną nogą i zgiętą w kolanie 30 stopni oraz z nawróceniem i odwróceniem kostki)
– Jazda na rowerze stacjonarnym,
– Stopniowo zwiększaj obciążenie
– Ćwiczenia w wodzie (chodzenie, przysiady)
– ćwiczenia równowagi,
– Szkolenie w zakresie propriocepcji

W tej fazie można zacząć delikatną mobilizację tkanek miękkich (STM). Bardzo ważne jest również na tym etapie kontynuowanie aktywnego ruchu. Powinien być wolny od bólu w stawie. Należy także zwracać uwagę na ćwiczenia propriocepcyjne.

Faza powrotu do aktywności po skręceniu stawu skokowego

– Trening aerobowy,
– Rozciąganie w pozycji stojącej,
– Wzmocnienie mięśni brzuchatych, przedniego mięśnia piszczelowego, mięśni piszczelowych tylnych, mięśni strzałkowych
– Trening koncentryczny aktywnych stabilizatorów,
– Wzmocnienie mięśni stabilizujących miednicę i tułów,
– Wzmocnienie / Trening aktywnych stabilizatorów mimośrodowych
– Wzmocnienie/trening wieloaspektowej propriocepcji. W tej fazie ważne jest stosowanie ćwiczeń funkcjonalnych i mięśni posturalnych (CORE).Skręcenie stawu skokowego

Faza odzyskiwania pełnej sprawności po skręceniu stawu skokowego

– Trening interwałowy,
– Wieloaspektowe rozciąganie,
– Intensywne ekscentryczne ćwiczenia aktywnych stabilizatorów stawu skokowego,
– Trening na niestabilnych podstawach.
– Trening funkcjonalny,
– Sprinty (z szybkimi zmianami kierunku i hamowaniem)

Skręcenie stawu skokowego – zapobieganie urazom

Bardzo dobrym pomysłem jest wprowadzenie na stałe odpowiednich ćwiczeń stabilizacyjnych do normalnego cyklu
treningowego. Więzadła kostki, wraz z torebką stawu, tak jak aparaty torebkowo-więzadłowe dowolnego innego stawu, jest jednym z głównych narzędzi propriocepcji-czucia głębokiego. Wrażliwość ta jest bardzo ważna dla odpowiedniej stabilizacji stawu, a tym samym dla stabilności i równowagi całego układu mięśniowo-szkieletowego.

Ponadto obciążenie treningowe nie powinno być wymuszane od początku terapii, ponieważ każdy uraz jest inny. Zdolność regeneracyjna każdego z zawodników jest inna, oraz tkanka miękka uszkodzona podczas kontuzji również. Wtedy konieczne jest „pozostawić ją w spokoju” i dać czas na odpowiednią regenerację i odbudowę uszkodzonych struktur. Potrzebny jest dobrze zaplanowany czas treningu i czas odpoczynku dla tkanek okołostawowych. Nie „zmuszaj” do skrócenia okresu regeneracji.

Fizjoterapeuta jest rodzajem łącznika. Musi wziąć pod uwagę wiele czynników, tj. aktualny stan uszkodzonej tkanki, obecny etap terapii, możliwe obciążenia treningowe, uczucia pacjenta. Następnie musi omówić sprawę z personelem trenerskim. Na końcu podejmuje bezpieczną decyzję dla sportowca i odpowiednią do jego kariery sportowej.

Więcej o leczeniu z wykorzystaniem Indiba Activ: kliknij.

Autor: Paula Karolak